Praktijkboek tandheelkunde

Medisch-tandheelkundige interactie

H.S. Brand — 2009-11-16T01:00:00Z

H.S. Brand, A. Vissink
Al in de Oudheid werden ziektegevallen beschreven, waarbij een verslechterde mondgezondheid implicaties had voor de algehele gezondheid. Zo beschreef bijvoorbeeld Hippocrates in het jaar 400 voor Christus een pati�nt bij wie gewrichtsontstekingen verdwenen na verwijdering van een gebitselement. De laatste decennia is dit oude concept in een nieuw daglicht komen te staan in het kader van studies, die een relatie tussen parodontitis en systemische ziekten rapporteren. Anderzijds kunnen systemische ziekten, en de medische behandeling daarvan, ziekteverschijnselen in de mond veroorzaken.

Endodontische diagnostiek

M.P.J.M. Vogels — 2009-11-16T01:00:00Z

M.P.J.M. Vogels
Als een behandelaar op een drukke dag tien keer bij tien verschillende pati�nten een endodontische behandeling moet starten, in verband met een pijnlijke irreversibele pulpitis, zal hij dit als fysiek belastend ervaren. Voor elke pati�nt wordt het beschouwd als een normale behandeling. Indien steeds dezelfde pati�nt tien keer terugkomt met persisterende klachten na een endodontische behandeling van een element, van wat op eerste gezicht een pijnlijke irreversibele pulpitis leek, dan wordt het al een stuk lastiger en weet de behandelaar niet meer zo goed wat er gedaan moet worden.

Fotodynamische therapie van tumoren in het hoofd-halsgebied

M.J.H. Witjes — 2009-11-16T01:00:00Z

M.J.H. Witjes, I.B. Tan, S.A.H.J. de Visscher, R.L.P. van Veen, H.J.C.M. Sterenborg, J.L.N. Roodenburg
Fotodynamische therapie (photodynamic therapy; PDT) is een behandelmodaliteit waarbij een lichtgevoelige stof (fotosensitizer) wordt geactiveerd door licht. Hierdoor ontstaan reactieve zuurstofmoleculen (zogenaamde singlet zuurstofmoleculen) die schade toebrengen in cellen. Het resultaat van deze schade is celdood. Onderzoek naar toepassingen van deze techniek in de geneeskunde en tandheelkunde is nog volop in ontwikkeling. Aanvankelijk werd onderzoek naar PDT toegespitst op de behandeling van kanker. Later werden afgeleiden van PDT met succes toegepast bij de behandeling van lichen planus, oogafwijkingen en als antibacteri�le therapie (Konopka & Goslinsky 2007). Vooral de laatstgenoemde toepassing van PDT is een interessante ontwikkeling voor de tandheelkunde in het kader van de behandeling van parodontale en endodontale infecties. Bij de experimentele behandeling van deze infecties is tot op heden met beperkt succes gebruikgemaakt van methyleenblauw (Chondros et al., 2008). Deze bijdrage beperkt zich tot de toepassing van PDT bij de behandeling van hoofd-halstumoren.

Prothetische behandeling van de hoofd-halsoncologische pati�nt

H. Reintsema — 2009-11-16T01:00:00Z

H. Reintsema
Tot de hoofd-halsoncologie worden alle tumoren gerekend die voorkomen ‘in het gebied boven de sleutelbeenderen’, met uitzondering van die uitgaande van de hersenen en het ruggenmerg. Dit betreft dus vooral tumoren uitgaande van de slijmvliezen van de bovenste adem- en voedingsweg, de (speeksel)klieren en de huid in dat gebied, alsook metastasen die zich vooral verspreiden via de regionale lymfebanen. De behandeling bestaat in de regel uit chirurgie, radiotherapie of een combinatie daarvan. Deze behandelmodaliteiten, en dan vooral de radiotherapie, worden de laatste jaren steeds vaker ondersteund door chemotherapie. De behandelingen hebben helaas vaak zeer mutilerende bijwerkingen met soms ernstige beperkingen voor vitale en functionele functies zoals ademhaling, kauwen, slikken en spreken, alsook ernstige esthetische consequenties. Naast de lichamelijke complicaties van het ziekteproces en de behandeling daarvan moet natuurlijk ook rekening worden gehouden met bijkomende psychosociale problematiek.

Orale lichen planus

R. Laeijendecker — 2009-11-16T01:00:00Z

R. Laeijendecker
De prevalentie van orale lichen planus (OLP) varieert van ongeveer 0,5 tot 2 procent in de Nederlandse bevolking. OLP wordt vaker gezien bij vrouwen dan bij mannen (ratio 2:1), meestal op middelbare of oudere leeftijd. OLP is gewoonlijk een aandoening die gedurende vele jaren bestaat, ondanks diverse vormen van behandeling, en vertoont meestal een chronisch beloop met remissies en exacerbaties. Vandaar dat OLP in de algemene tandartsenpraktijk regelmatig zal worden gezien; herkenning is dus van groot belang.