Orthopedische casu�stiek

Lijst van auteurs

2011-11-14T01:00:00Z

Imre Esser, fysiotherapeut, Fysiomaatwerk te Uden.

Verwijzingen naar eerder verschenen Orthopedische casu�stiek

2011-11-14T01:00:00Z

Soms wordt in het boek verwezen naar eerder verschenen pati�ntencasu�stiek. Deze casu�stiek staat in de online vakbibliotheek van Bohn Stafleu van Loghum en is via internet te raadplegen door abonnees van Orthopedische casu�stiek.

Inleiding

Dos Winkel en Koos van Nugteren — 2011-11-14T01:00:00Z

Dos Winkel en Koos van Nugteren
De cervicale wervelkolom vormt de verbinding tussen schedel en romp. Om bewegingen van het hoofd mogelijk te maken is de beweeglijkheid van de cervicale wervelkolom groot in vergelijking met de rest van de wervelkolom. De verbinding met het hoofd via de bovenste twee wervels, de atlas en axis, is het meest beweeglijke deel.

Hevige pijn en blokkering van de nek bij een 10-jarige jongen

Koos van Nugteren — 2011-11-14T01:00:00Z

Koos van Nugteren
Tijdens een vakantie in Zwitserland sliep een 10-jarige jongen samen met zijn ouders in een tent. Hij lag daarbij op een hard matrasje en zonder kussen. Toen hij ’s morgens wakker werd had hij linkszijdige nekpijn die in enkele uren toenam tot bijna ondraaglijke pijn. De dag ervoor was hij weliswaar van een schommel gevallen maar toen hij de vorige avond ging slapen had hij nog nergens last van. Het was dus onduidelijk of dit ‘schommelongeval’ er iets mee te maken had.

Nekpijn met bewegingsbeperkingen, plotseling ontstaan tijdens een partijtje badminton bij een 21-jarige thuiszorgmedewerkster

Koos van Nugteren — 2011-11-14T01:00:00Z

Koos van Nugteren
Een 21-jarige vrouw werkte fulltime in de thuiszorg. Na een zware dag werken ging zij met haar vriendinnen nog een partijtje badminton spelen in de plaatselijke sporthal. Tijdens een felle smash voelde zij een lichte pijnscheut in de nek. Zij had het gevoel dat er iets in haar nek verschoof. Zij speelde in eerste instantie gewoon door totdat ze naar links omkeek; dit gaf een felle pijnscheut, wat het naar links draaien van het hoofd onmogelijk maakte.

Een 23-jarige studente met houdingsgebonden unilaterale hoofd- en nekpijn

Pat Wyffels — 2011-11-14T01:00:00Z

Pat Wyffels
Een 23-jarige veel te zware studente kwam voor een herhalingsvoorschrift van de pil. De laatste maand had zij toenemend last van hoofdpijn en in lichtere mate ook nekpijn. Zij lokaliseerde de pijn ter hoogte van de rechter gelaatshelft, van frontaal over de rechter orbita (oogkas) naar occipitaal. Alleen wanneer zij lag had ze geen pijn. Tegen het einde van de dag was er ook sprake van een klemmend bandgevoel om haar gehele hoofd. Volgens pati�nte was het zeker geen migrainemigraine, want dat kende zij helaas maar al te goed: een migraineaanval duurde enkele dagen en was veel heviger. Ook moest ze daarbij overgeven. Migraine kwam in haar familie veel voor: vader, broer, oom en grootvader hadden er allen veel last van.

Hoofdpijn

Koos van Nugteren — 2011-11-14T01:00:00Z

Koos van Nugteren
Ongeveer de helft van de wereldbevolking heeft wel eens hoofdpijn. De twee bekendste en meest voorkomende vormen van hoofdpijn zijn migrainemigraine en spanningshoofdpijnspanningshoofdpijn. Er bestaan echter nog meer dan honderd andere vormen van hoofdpijn; zelden is de exacte oorzaak ervan bekend. Men bepaalt het type hoofdpijnhoofdpijn meestal op grond van symptomatologie en niet op grond van beeldvorming, bloedonderzoek of histologie.

Plotseling optredende pijn in de rechterarm bij een 30-jarige vrouw

Geert Mahieu — 2011-11-14T01:00:00Z

Geert Mahieu
Na het optillen van een zware pan kreeg een 30-jarige vrouw plotseling pijn in de rechterarm. Deze pijn werd ervaren als een scherp, haast brandend gevoel dat uitstraalde vanuit de nek tot over de achter- en buitenkant van de rechterarm tot in de wijs- en middenvinger. Verder had zij tintelingen in wijs- en middenvinger. Omdat ontstekingsremmers en fysiotherapie niet de gewenste pijnvermindering gaven en zij steeds minder kracht kreeg in hand en arm, werd ze, acht weken na het begin van de pijn, doorverwezen naar de orthopeed.

Pijn in de linkerarm bij een 65-jarige vrouw die al jaren regelmatig nekpijn heeft

Koos van Nugteren — 2011-11-14T01:00:00Z

Koos van Nugteren
Geleidelijk ontstond een pijn in de linkerbovenarm bij een 65-jarige sportieve vrouw. Tijdens haar dagelijkse bezigheden of tijdens sporten (zij speelde golf) had zij nauwelijks last. De pijn ontstond juist n� inspannende activiteiten zoals stofzuigen, vloeren dweilen of gymnastiekoefeningen. Langdurig stilzitten achter de computer provoceerde eveneens pijn. Het viel haar op dat zij tijdens klachten haar onderarm vaak ondersteunde om de pijn te verminderen.

Addendum: cervicale radiculopathie

Koos van Nugteren — 2011-11-14T01:00:00Z

Koos van Nugteren
Cervicale radiculopathiecervicale radiculopathie wordt veroorzaakt door compressie van ��n of meer cervicale zenuwwortels (spinale zenuwen). Compressie kan ontstaan door verschillende factoren. De meest voorkomende zijn:

Een 58-jarige ober met langzaam-progressieve pijn in de rechterarm

Imre Esser — 2011-11-14T01:00:00Z

Imre Esser
Geleidelijk ontstond krachtsvermindering en ‘onhandigheid’ van de rechterhand bij een 58-jarige ober die werkzaam was in een hotel op Bonaire. Het krachtsverlies merkte hij vooral op bij het openen van wijnflessen en het losdraaien van schroefdeksels. Onhandigheid merkte hij vooral ook bij het noteren van bestellingen: na enkele seconden kon hij zijn pen niet meer goed vasthouden.

Een 37-jarige man met ernstige chronische klachten in de clavicularegio met uitstraling naar de arm, na een linkszijdige claviculafractuur

Didi van Paridon-Edauw en Dos Winkel — 2011-11-14T01:00:00Z

Didi van Paridon-Edauw en Dos Winkel
Een jaar en negen maanden geleden werd een toen 34-jarige man tijdens een hockeywedstrijd zodanig onderuitgehaald, dat hij een gecompliceerde open claviculafractuurclaviculafractuur opliep. In het dichtstbijzijnde ziekenhuis werd, na het maken van een r�ntgenfoto (figuur 7-1), ‘alles even rechtgetrokken’ aldus de pati�nt. Vervolgens ‘kon het verdere herstel thuis gebeuren’: pati�nt moest een week plat op bed blijven liggen met de arm in een mitella (…).

Addendum: thoracic-outletsyndroom

Patty Joldersma en Koos van Nugteren — 2011-11-14T01:00:00Z

Patty Joldersma en Koos van Nugteren
Het thoracic-outletsyndroomthoracic-outletsyndroom, vaak afgekort met ‘TOSTOS (thoraric outletsyndroom)’, wordt ook wel het neurovasculaire compressiesyndroomneurovasculair compressiesyndroom van de schoudergordel genoemd. Hierbij is er sprake van inklemming (compressie) van de neurovasculaire bundel in de regio van het nek- en schoudergebied. Deze bestaat uit de plexus brachialis, de arteria subclaviaarteria subclavia en de vena subclaviavena subclavia. Compressie van deze structuren kan leiden tot verschillende stoornissen, die samen worden aangeduid met de term ‘thoracic-outletsyndroom’. Een thoracic-outletsyndroom is dan ook geen specifieke aandoening op zich, maar meer een verzamelnaam van vele symptomen die te wijten zijn aan compressie van de neurovasculaire bundel in de ‘thoracic outlet’.

Nekpijn bij een reumapati�nte van 57 jaar

Geert Mahieu — 2011-11-14T01:00:00Z

Geert Mahieu
Al van jongs af leefde deze vrouw met reumareuma. De typische afwijkingen aan onder andere pols, hand en vingers waren dan ook zeer uitgesproken aanwezig. De pijn die hiermee gepaard ging werd medicamenteus behandeld. De reumatoloog had haar al vaak naar eventuele nekklachten gevraagd. Op haar vraag waarom hij dat steeds vroeg, had hij geantwoord dat er mogelijk problemen in de nek konden ontstaan ten gevolge van de reuma. Als dit zo was, moest ze dat melden, zodat zij dit verder door een orthopeed kon laten nakijken.

Nekpijn na een auto-ongeluk bij een 17-jarig meisje

Geert Mahieu — 2011-11-14T01:00:00Z

Geert Mahieu
Een 17-jarig meisje werd op een vrijdagavond met de auto opgehaald om naar de film te gaan met een aantal vrienden. Kort nadat ze waren vertrokken vloog de auto uit de bocht en kwam op zijn dak terecht, met alle vier de passagiers erin. Het meisje dat vooraan zat als passagier voelde daarbij vrijwel onmiddellijk een hevige pijnscheut in de nek. Ze werd met een harde halskraag per ambulance vervoerd naar de dienst spoedgevallen van het plaatselijke ziekenhuis. Daar werd ze klinisch onderzocht door de spoedarts die besloot de cervicale wervelkolom r�ntgenologisch te onderzoeken. De r�ntgenfoto’s toonden volgens de dienstdoende arts geen bijzonderheden en de diagnose van een whiplashletselwhiplashletsel werd gesteld.

Bijlage IFunctieonderzoek van de cervicale wervelkolom

2011-11-14T01:00:00Z

Bewegingsbeperkingen volgens een capsulair patrooncapsulair patroon wijzen op artrose/artritis.

Bijlage IISensibiliteit en reflexen

2011-11-14T01:00:00Z

De sensibiliteitsensibiliteit van de armen wordt getest ter beoordeling van de wortels van C5-Th1. De pati�nt houdt beide armen gestrekt voor zich uit en de onderzoeker strijkt met lichte druk over de huid van de pati�nt. Als er anesthesie of hypesthesie wordt gevonden dan kan men het aangedane huidgebied verder onderzoeken op het waarnemingsvermogen van stomp-scherp, koud-warm, trillingen en propriocepsis (stand van de gewrichten).

Bijlage IIIRadiculopathie: vier testen

2011-11-14T01:00:00Z

De volgende vier testen worden gebruikt om een radiculopathieradiculopathie aan te tonen of uit te sluiten.

Bijlage IVDe MRC-schaal: een maat voor spierkracht

2011-11-14T01:00:00Z

De Medical Research Council ScaleMedical Research Council Scale (MRC) geeft een indruk van de mate van spierkracht. Onderstaande gradaties zijn gemodificeerd volgens Paternostro-Sluga;1 gradatie 2-3, 3-4 en 4-5 zijn toegevoegd om de meting nauwkeuriger te maken.

Bijlage VVragenlijst ‘hoofdpijn’

2011-11-14T01:00:00Z

Onderstaande vragenlijsthoofdpijnvragenlijstvragenlijst hoofdpijn kan door de pati�nt worden ingevuld, of worden gebruikt tijdens de anamnese om een eerste indruk te krijgen van het type hoofdpijn dat de pati�nt heeft.

Bijlage VIAlgemene houdingsinstructies

2011-11-14T01:00:00Z

Bijlage VIIAlgemene oefeningen voor verbetering van houding, mobiliteit en spierkracht

2011-11-14T01:00:00Z

De oefeningenoefeningen verbetering houding uit deze bijlage zijn bedoeld als voorbeeld. De mate van nek- of hoofdpijn en de oorzaak ervan bepalen welke keuze men maakt uit onderstaande mogelijkheden en hoe intensief men de oefeningen laat uitvoeren.

Bijlage VIIIInnervatie van de huid van nek, romp, arm en hand

2011-11-14T01:00:00Z