Verslaving

Redactioneel

2011-12-15T01:00:00Z

Een gem�leerd nummer deze keer. Van Zundert analyseert de factoren die jongeren be�nvloeden bij het stoppen met roken - veel dynamischer en ongrijpbaarder dan bij volwassenen, zo blijkt. Anders dan in Nederland spelen in Vlaanderen in toenemende mate huisartsen een rol in de hulpverlening (lees: methadonverstrekking) aan hero�neverslaafden. Geen slechte zaak, gezien het in het algemeen nogal repressieve klimaat ten aanzien van deze zorg aldaar, stellen Joos en collega’s van het Medisch Sociaal Opvangcentrum te Gent. Zorgelijk is wat Tieberghien en collega’s vaststellen in interviews met jonge daklozen in Antwerpen, die veelal meervoudig verslaafd zijn en weinig steunende contacten hebben.

Stoppen met roken onder adolescenten: niet zomaar een ‘lucky strike’!

Rinka van Zundert — 2011-12-15T01:00:00Z

Rinka van Zundert
Hoewel weinig jongeren erin slagen succesvol te stoppen met roken, is er nog weinig onderzoek verricht naar de factoren die ervoor zorgen dat jongeren al dan niet slagen in hun stoppoging. Dit artikel richt zich dan ook op factoren die het verloop en de uitkomst van een daadwerkelijke poging tot stoppen met roken van jongeren be�nvloeden. Het artikel beoogt een compilatie te zijn van de resultaten die voortvloeiden uit het promotieproject ‘Adolescent smoking cessation: Not just a lucky strike!’, waarbij factoren die stoppen met roken en terugval onder jongeren voorspellen werden onderzocht. Hoewel deze resultaten in afzonderlijke artikelen in internationale tijdschriften zijn gepubliceerd, ontbrak tot op heden een synthese ervan. De belangrijkste conclusies zijn dat dagelijkse variaties in het geloof in eigen kunnen en ‘craving’ terugval tot roken voorspellen en dat het belangrijk is om stoppen met roken bij jongeren op een dynamische manier te onderzoeken door dagelijkse metingen te gebruiken.

Chronisch

Jaap van der Stel — 2011-12-15T01:00:00Z

Jaap van der Stel
De ggz en de verslavingszorg kunnen niet goed aangeven wat, uitgedrukt in epidemiologische kerncijfers, het globale resultaat is van hun werk. En voor zover er cijfers beschikbaar zijn, weten ze niet goed hoe ze daarin verbetering kunnen aanbrengen. Of ze lopen daarbij tegen allerlei hindernissen aan. Het heeft er onder andere mee te maken dat de zorg maar een beperkt bereik heeft, te laat komt en dat er veel tijd wordt besteed aan de chronische zorg.

Gedeelde zorg voor opiaatafhankelijken

Bernard Joos — 2011-12-15T01:00:00Z

Bernard Joos, Isabel Debuysere, Jan Van Bouchaute
In dit artikel gaan we in op het zorgaanbod voor opiaatafhankelijken en in het bijzonder op de samenwerking tussen ambulante gespecialiseerde centra en de eerstelijnszorg (huisartsen en wijkgezondheidscentra). Hoewel de meerderheid van opiaatafhankelijken in Belgi�ambulant wordt behandeld, leerde de praktijk ons dat er in de regio Gent tot op heden weinig samenwerking was tussen beide partners. Daarom werd in 2007 het project ‘Opvang van opiaatafhankelijken in de eerstelijnszorg’ opgestart in het Medisch Sociaal Opvangcentrum (MSOC) te Gent. De belangrijkste doelstellingen van dit project zijn de implementatie van een samenwerkingsmodel tussen de gespecialiseerde centra en de eerstelijnszorg, waarbij getracht wordt tot een meer gedeelde zorg en interactieve transmurale communicatie bij de behandeling van opiaatafhankelijken te komen.

Spoedeisende hulpverlening bij een dakloze en onverzekerde vrouw

Michiel Dethmers — 2011-12-15T01:00:00Z

Michiel Dethmers
De Zorgverzekeringswet (ZVW) verplicht burgers zich te verzekeren voor ziektekosten. Uit een landelijk onderzoek blijkt echter dat 24 procent van de dak- en thuislozen - ongeveer twintigduizend mensen - niet over een adres beschikt en daarom niet staat ingeschreven bij de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA). Hieruit volgt dat zij geen uitkering ontvangen en dus de verzekering niet kunnen bekostigen. Het gaat hier om zogenaamde verborgen onverzekerdheid, die niet is te herleiden uit de GBA en dus ook niet wordt meegenomen in de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Geen dak boven je hoofd?

Julie Tieberghien — 2011-12-15T01:00:00Z

Julie Tieberghien, Tom Decorte
In 2009 ontwikkelde en testte het Instituut voor Sociaal Drugsonderzoek (ISD) een Antwerpse Monitor Jongeren, Alcohol en Drugs (AMJAD) voor het drugsbeleid in de stad Antwerpen (Tieberghien & Decorte, 2010). Met behulp van verschillende kwalitatieve methoden werden gegevens verzameld over onder andere de gebruikspatronen, de aanwezigheid van risicofactoren en de levensomstandigheden van spijbelaars, dakloze jongeren, hardekernjongeren en allochtone jongeren tot 25 jaar. Dit artikel spitst zich toe op dakloze jongeren. De resultaten van dit onderzoek hebben geleid tot een aantal aanbevelingen om gerichte maatregelen of interventies te ontwikkelen en beleidsprioriteiten bij te stellen.

Qat: farmacologische en toxicologische aspecten

Raymond Niesink — 2011-12-15T01:00:00Z

Raymond Niesink
Sinds eeuwen wordt er in Oost-Afrika gekauwd op de bladeren van de qatboom; dit gebruik vertoont overeenkomsten met het kauwen op de blaadjes van de cocaplant door sommige Zuid-Amerikaanse volkeren. Ook de effecten vertonen grote overeenkomsten. Bij het kauwen komen stoffen vrij die de gebruiker alert maken, vermoeidheid en hongergevoel doen verminderen en een euforische roes veroorzaken. Qat ofwel kat of miraa Andere namen voor qat zijn: khat, q’at, kat, kath, gat, quat, chat, catha, tschat (Ethiopi�), miraa (Kenia), murungu, kus-es-salahin en tohai. De gedroogde bladeren van qat zijn ook bekend als Abessijnse, Afrikaanse of Arabische thee. bestaat uit de twijgjes en het blad van een groenblijvende bedektzadige plant met mild opwekkende eigenschappen. Deze qatplant (Catha edulis) is een boom met een lange rechte stam en een dunne bast, waaraan dunne twijgjes groeien. Aan de twijgen bevinden zich de bladeren, die op het bovenste deel van de twijg paarsgewijs tegenover elkaar staan (zie figuur 1).

Alcohol en jongeren: hoe denken de ouders erover?

Gerdien H. de Weert-van Oene — 2011-12-15T01:00:00Z

Gerdien H. de Weert-van Oene, Meta Moerman, Masja Schuyt
‘Ik vind het vreemd als ik een jongen van 12 jaar oud een mixdrankje met alcohol zie drinken.’ Deze en andere stellingen werden voorgelegd aan ouders van kinderen in de leeftijd van 10-19 jaar. Dit gebeurde in een serie telefonische interviews die werden gehouden in april 2010 in het kader van het project Alcoholmatiging Rivierenland. Bij deze interviews stond de vraag centraal: wat weten ouders in deze regio eigenlijk van het alcoholgebruik van hun kinderen en van de gevolgen daarvan? En: wat weten ze van de mogelijkheden die zij, als opvoeders, hebben om dit alcoholgebruik te be�nvloeden? In dit artikel presenteren wij de resultaten van deze enqu�tes.

European Harm Reduction Conference

Agnes van der Poel — 2011-12-15T01:00:00Z

Agnes van der Poel, Anouk de Gee
‘Europe is the cradle of harm reduction, yet didn’t have a network for all these years, until now.’ In 2009 werd het European Harm Reduction Network (EuroHRN) met financiering van de Europese Commissie opgericht. Doelen zijn onder andere het faciliteren van netwerken, pleitbezorging en bevordering van gebruikersorganisaties. Het EuroHRN bestaat uit drie subregio’s (Noord-, Zuid- en Oost-Europa) met elk een co�rdinator vanuit Harm Reduction International. Nederland hoort bij de subregio Noord en de Nederlandse Regenboog Groep en het Duitse Akzept zijn trekkers. Na twee jaar opbouwen van het netwerk en het in kaart brengen van de huidige situatie met betrekking tot harm reduction (HR) in Europa, vond op 6 en 7 oktober 2011 de eerste Europese HR-conferentie plaats in Marseille.

Verslavingspreventie is onvoldoende toegerust voor mensen met een lichte verstandelijke beperking

Marijke Dijkstra — 2011-12-15T01:00:00Z

Marijke Dijkstra, Els Bransen, Monica Leeman
Mensen met een lichte verstandelijke beperking (LVG) zijn extra kwetsbaar voor problematisch alcohol- en drugsgebruik. Experimenteergedrag kan gemakkelijk overgaan in overmatig gebruik, doordat een cognitieve rem op het gedrag ontbreekt. In dit artikel bespreken we de resultaten van ons kwalitatieve onderzoek naar de wensen en behoeften van medewerkers in voorzieningen voor (jong)volwassenen met LVG ten aanzien van preventie van problematisch middelengebruik. We gaan in op het instellingsbeleid en de deskundigheid van medewerkers en geven suggesties voor de inzet van het preventieve programma Open en Alert.

Roken, stoppen en internet

Suzan Oudejans — 2011-12-15T01:00:00Z

Suzan Oudejans
Roken is helemaal uit - eigenlijk al best lang. En sinds er een vergoeding door de zorgverzekeraar is, leveren interventies voor stoppen met roken ook business op. Het aanbod van websites over stoppen met roken is dan ook enorm. We selecteerden enkele voorbeelden.