Kind en Adolescent Praktijk

Het moderne leven

Else de Haan — 2012-01-05T01:00:00Z

Else de Haan
Er is een tijd geweest, waarin we nooit tevreden waren met het probleem waarmee ouders of kinderen zich aanmeldden. Had een kind angsten, wij gingen op zoek naar het ‘echte probleem’, waarvoor dan een behandeling moest worden ingezet. Vooral vroegere gebeurtenissen of akelige ouders scoorden hoog. De problemen waarmee ouders en kind kwamen, vormden in onze ogen nooit het probleem waarom het ging, ook al beleefden de betrokkenen dat anders. Die tijd lijkt nu voorbij. Veel klachten en problemen bekijken wij juist als het ware met een vergrootglas. We analyseren het probleem van voren naar achteren, van links naar rechts en vragen ons af hoe het in elkaar zit of wat de essentie ervan is. Als we dat eenmaal (denken te) weten, ontwerpen we daarvoor een behandeling. ADHD is een voorbeeld van zo’n probleem. Kinderen met ADHD hebben problemen met hun executieve functies en ze reageren vooral op onmiddellijke en sterke bekrachtigers. Dus moeten die functies getraind worden en dan ook nog op een manier die juist deze kinderen aanspreekt. Dat is precies wat Esther ten Brink, Albert Ponsioen, Saskia van der Oord en Pier Prins deden. Zij ontwierpen een spannend trainingsprogramma in de vorm van een computerspel. Bovendien onderzochten ze of hun training inderdaad het gewenste effect had. In Braingame Brian, Achtergrond, evaluatie en implementatie van een Executieve Functietraining met game-elementen voor kinderen met cognitieve controleproblemen rapporteren zij over deze training en over de resultaten. De auteurs beloofden ons ook over de resultaten op langere termijn te informeren. Daar houden we ze aan!

Inperken voorkomen in de residenti�le zorg voor kinderen:

Marije Valenkamp — 2012-01-05T01:00:00Z

Marije Valenkamp, Fop Verheij
Agressief gedrag is een veel voorkomende reden voor verwijzing naar een residenti�le instelling voor jeugdzorg of kinder- en jeugdpsychiatrie (Knorth e.a., 2007; Carlson, 1995). Het is daarom haast vanzelfsprekend dat ook in de leefgroepen agressief gedrag regelmatig voorkomt. In kinderpsychiatrische instellingen vertoont ongeveer de helft van de kinderen agressief gedrag (Wielemaker, 2009). Het gedrag kan oplopen van milde agressie, zoals schelden, naar ge�scaleerde agressie, zoals spugen, bijten, slaan of schoppen.

Vooruitgang

Constance Dolman — 2012-01-05T01:00:00Z

Constance Dolman
Is er dit jaar nog iets opmerkelijks gebeurd? Meer dan genoeg. De honderddaagse veldtocht van Rouvoet is roemloos ge�indigd. Het verlangen om achter al die voordeuren te kijken, lijkt daarmee ook wel geblust. Gaat het eigenlijk wel goed met die Centra voor Jeugd en Gezin? Op hun website valt in de rubriek Invoering CJG@ Twitter.com te lezen hoe het sommigen teveel is geworden. ‘Practice what you preach’, schrijft iemand snedig. ‘Mijn kinderen en gezin gaan dus voor. Per slot van rekening is dat de kern voor goede zorg voor jeugd!’ Goudeerlijk van cjg.nl om dit soort reacties zo’n prominente plaats te geven, maar mogelijk niet de beste weg om een stormloop van nieuwe enthousiaste medewerkers te ontketenen.

Braingame Brian

Esther ten Brink — 2012-01-05T01:00:00Z

Esther ten Brink, Albert Ponsioen, Saskia van der Oord, Pier Prins
Vier jaar geleden verscheen in dit tijdschrift het artikel Nieuwe generaties, nieuwe media: ADHD behandelen met een computerspel (Prins e.a, 2007). Daarin deden wij verslag van een onderzoek naar de effecten van het toevoegen van game-elementen aan een gecomputeriseerde werkgeheugentraining bij kinderen met ADHD. Het trainen van het werkgeheugen bij kinderen met ADHD is een nieuwe, veelbelovende ontwikkeling in het onderzoek naar effectieve behandelmethoden voor kinderen met ADHD. Wij lieten zien dat het toevoegen van game-elementen aan een standaard gecomputeriseerde werkgeheugentraining deze training significant effectiever maakte en de motivatie van de kinderen sterk verhoogde. Op grond van de resultaten van die voorstudie zijn wij met financi�le ondersteuning van het VSBfonds, Stichting Kinderpostzegels Nederland en Lucertis NH begonnen met de ontwikkeling van een executieve functietraining binnen een spelwereld op de computer. Dit heeft inmiddels geresulteerd in het programma ‘Braingame Brian’, een Executieve Functietraining met game-elementen voor kinderen met cognitieve controleproblemen.

Leonie, zeventien jaar

Anneke Eenhoorn — 2012-01-05T01:00:00Z

Anneke Eenhoorn
Toen ik een jaar of acht was, moest ik van mijn ouders naar therapie. Ik begreep het niet. Ik was toen snel erg boos, maar dacht dat iedereen dat had. Ik kreeg ruim anderhalf jaar dramatherapie. We schreven verhaaltjes en speelden die dan na. Als ik het zo vertel, klinkt het best vaag. Misschien was dat ook wel zo. Mijn ouders vonden niet dat het beter met me ging. Ik zag zelf ook geen verandering. Ik moest toen naar een psychiater. Ik kreeg van hem een diagnose en medicatie. Sommige dingen van die diagnose pasten bij me, maar veel dingen ook niet. Bovendien begreep ik lang niet alles wat hij zei. Maar dat durfde ik niet te zeggen. Ik denk dat die psychiater aan mij meer had moeten vragen of ik dingen herkende in wat hij zei. Hij vroeg mij eigenlijk niets, maar vertelde gewoon zijn verhaal. De medicatie hielp eerst wel wat. Maar ik bleef snel boos. Vooral als dingen anders gingen dan ik ze in mijn hoofd had.

Het tekort aan kinder- en jeugdpsychiaters opgelost!

Hans Schutz — 2012-01-05T01:00:00Z

Hans Schutz
Het heeft nu lang genoeg geduurd. Het al 30 jaar bestaande tekort aan kinder- en jeugdpsychiaters moet chronisch genoemd worden en heeft ernstige maatschappelijke consequenties. De remedie: meer psychiaters laten afstuderen en een kortere opleiding, faalt keer op keer. De oplossing: voorschrijfrecht middels een masteropleiding psychofarmaca voor kinder- en jeugdpsychologen, heeft vele financi�le, maatschappelijke en kwalitatieve voordelen.

Er wordt een tropisch regenwoud gekapt

Else de Haan — 2012-01-05T01:00:00Z

Else de Haan, Constance Dolman
Het liefst waren we dit interview begonnen met een beschrijving van het betoverende uitzicht in de smaakvol ingerichte werkkamer in Schiedam van Jos Lam�, directeur van de Riagg Rijnmond noord west. Helaas moeten we het doen met de sober ingerichte werkkamer van Else de Haan in het AMC/De Bascule, alwaar het interview plaatsvindt. De boeiende persoonlijkheid en het al even boeiende verhaal van de directeur, een filosofisch ingestelde manager die van oorsprong klinisch psycholoog is, doen ons de omgeving gelukkig geheel vergeten.

Alternatief voor een klinische opname, een Zweedse methodiek

Els den Teuling — 2012-01-05T01:00:00Z

Els den Teuling
Een klinische opname in de kinder- en jeugdpsychiatrie is een ingrijpende gebeurtenis in het leven van een kind of jongere en zijn ouders. Aan een opname gaat dikwijls een periode met grote spanning voor alle gezinsleden vooraf, waarin de symptomen van de pati�nt toenemen en het gevoel van hulpeloosheid van ouders maximaal is. In de Zweedse provincie V�rmland heeft men in 2001 gekozen voor Intensieve Multidisciplinaire Behandeling als alternatief voor een klinische opname.

World Wide Wisdom

2012-01-05T01:00:00Z

Alleen met op de doelgroep afgestemde voorlichting is te voorkomen dat jongeren zich te buiten gaan aan drank en drugs. Door het zien van de gevolgen van gedrag ontstaat weerbaarheid en kun je nee zeggen tegen verleidende situaties. Deze zienswijze zal voor STIVORO en het Trimbosinstituut de drijfveer zijn geweest bij het lanceren van selfcontrol.nu, als onderdeel van de campagne ‘meer lol met selfcontrol’.

In het kruis getast

Frits Boer — 2012-01-05T01:00:00Z

Frits Boer
Toen in het begin van de jaren negentig de eerste meldingen kwamen van grootscheeps seksueel misbruik van jongens door roomskatholieke geestelijken keek ik niet op van de schok die dit teweegbracht. Wel rakelde het herinneringen op. Bijvoorbeeld aan de kampen van de Christelijke Jonge Mannen Vereniging (CJMV) in Leusden, waar ik als jongen veel geweest was. Terwijl ik nerveus werd wanneer mijn vader probeerde mij seksueel voor te lichten, en ik deed alsof het onderwerp mij niet interesseerde, had ik het vaak over seks met mijn vriendjes. Een geliefd thema was homoseksualiteit, overigens zelden met die naam aangeduid. We dachten te weten welke jeugdleiders ‘van de verkeerde kant’ waren, zoals een zekere Oom Wim, en gniffelden toen een van de jongens zijn aanbod accepteerde bij hem in de tent te slapen, in plaats van in de grote gemeenschappelijke tent. Omdat die jongen zelf ook een wat verwijfde indruk op ons maakte, vermoedden wij dat hij het niet erg zou vinden wanneer Oom Wim aan hem zou zitten.

De social-emotionele ontwikeling van drieduizend kinderen in en buiten de zorg op de voet gevolgd

Erik Knorth — 2012-01-05T01:00:00Z

Erik Knorth, Menno Reijneveld, Lucienne van Eijk, Erik Noordik, Jolanda Tuinstra
Gedragsmatige en emotionele problemen van kinderen en jongeren zijn een zorg voor ouders/verzorgers en gezinnen. Meestal kunnen ouders dit soort problemen zelf oplossen of hanteren. Bij ongeveer 15% van de jeugdige populatie is de problematiek echter van dien aard dat professionele ondersteuning gewenst is. Bij 5% zijn de problemen zo ernstig dat intensieve hulp op indicatie noodzakelijk is (Schnabel, 2008).

Gelezen

2012-01-05T01:00:00Z

Cara Verdellen, Jolande van de Griendt, Sanne Kriens en Ilse van Oostrum (2011)