Denkbeeld

Intu�tie

2012-01-09T01:00:00Z

Met een zekere regelmaat ben ik ergens in het land te gast in een woonvoorziening voor mensen met dementie. Een paar weken geleden was ik in Lelystad voor een kooktraining. In de groepswoning, waar we ons bezighielden met de finesses van schouderkarbonades braden en witlof stoven, woonde een flink aantal mannen. Die hadden het er niet slecht (de vrouwen trouwens ook niet). Ze werden door de (vrouwelijke) verzorgenden flink uitgedaagd en met grapjes bestookt, er werd met hen geflirt en ook een stevige knuffel werd hun niet onthouden. De vrouwelijke bewoners deden vlijtig mee met dit spel en hadden commentaar op de beperkte kookvaardigheden van de mannen. Kortom, de sfeer in de groepswoning was uitstekend en voor mij – als buitenstaander – zag het hele spel er natuurlijk en ongedwongen uit. Ik had niet de indruk dat de verzorgenden vanuit een bepaalde doordachte strategie handelden. Intu�tief zetten ze hun sterkste wapen in bij de zorgverlening: hun persoonlijkheid en hun persoonlijke relatie met de bewoners.

Contact maken door middel van theater

Marijke van Dijk — 2012-01-09T01:00:00Z

Marijke van Dijk, Julia van Weert, Rose-Marie Dr�es
Apathisch gedrag komt veel voor bij mensen met dementie in verpleeghuizen. Zorgverleners hebben vaak moeite om contact te maken met deze cli�nten. Zij kunnen nu ondersteuning krijgen door de Veder Methode, een innovatieve aanpak waarin verschillende belevingsgerichte zorgmethoden worden ge�ntegreerd met theatrale elementen.

De casus van de ongewenste asbak

Karin Pasman — 2012-01-09T01:00:00Z

Karin Pasman, Jeannette Pols, Dorine Bauduin, Bert Molewijk
Moreel Beraad is een gespreksmethode om in teamverband te reflecteren op ethische dilemma’s die zich voordoen in het dagelijks werk. In de serie ‘De Kwestie’ wordt de werkwijze van Moreel Beraad ge�llustreerd aan de hand van een aantal voorbeelden uit de praktijk. ‘Uit deze casus blijkt hoezeer een enkele vraag over een asbak te maken kan hebben met de meer algemene relatie met de bewoonster en met de eigen gevoelens van irritatie en onmacht bij het team.’

Beslissingsinstrument voor casemanagers bevordert welzijn mantelzorgers

2012-01-09T01:00:00Z

Een standaardprotocol om de zorgvraag te inventariseren en een effectief behandelplan op te zetten heeft gunstige effecten voor mantelzorgers en leidt mogelijk tot minder verpleeghuisopnames (Montgomery e.a., 2011).

Wandelen en lichttherapie leiden tot betere nachtrust voor mensen met dementie

2012-01-09T01:00:00Z

Thuiswonende mensen met dementie liggen minder lang wakker ’s nachts na extra wandelen, lichttherapie of een combinatiebehandeling (McCurry e.a., 2011).

Signalen herkennen en de diagnose stellen

Emine Kayan — 2012-01-09T01:00:00Z

Emine Kayan, Nienke van Wezel
‘Wij, Turkse mensen, zouden bepaalde signalen veel serieuzer moeten nemen en eerder de huisarts moeten raadplegen. Bij mijn opa dachten wij dat het met zijn leeftijd te maken had, dat het normaal was dat hij dingen vergat.’ Deze reactie van een kleinzoon van een Turkse man met de ziekte van Alzheimer maakt duidelijk dat in het signaleren van de verschijnselen van dementie nog een wereld valt te winnen. Wat is er mogelijk om dat proces te bevorderen en hoe kun je een betere diagnose stellen bij niet-westerse allochtonen?

Welbevinden en chronische gezondheidsproblemen

Ang�le Jonker — 2012-01-09T01:00:00Z

Ang�le Jonker
Wanneer mensen op hogere leeftijd te maken krijgen met chronische gezondheidsproblemen, kan hun welbevinden onder druk komen te staan. Maar een wet van Meden en Perzen is dat niet, veel hangt af van hoe ouderen met deze situatie omgaan. Regie over je eigen leven houden is daarbij heel belangrijk. De selfmanagementcursus ‘Grip op lijf en leven’ kan kwetsbare ouderen daarbij helpen.

In de spiegel

2012-01-09T01:00:00Z

Op De Suikerhofjes, een twee jaar geleden geopend kleinschalig tehuis voor demente mensen, ben ik pas aangesteld als muziektherapeut. Ik dwaal er door de hoofdgang, op zoek naar een wc, probeer nog maar eens een deur, knip een lichtje aan.

Dementie te lijf met psychotherapeutische technieken

Ad Bergsma — 2012-01-09T01:00:00Z

Ad Bergsma
Een nieuw behandelingprogramma waarbij gebruik wordt gemaakt van psychotherapeutische technieken verbetert de kwaliteit van leven bij dementie sterk. Dit blijkt uit het proefschrift van psychogeriater Ton Bakker. Alle reden om in de praktijk aan de slag te gaan met deze kennis, concludeert psycholoog en wetenschapsjournalist Ad Bergsma. Maar volgens Martin Smalbrugge, specialist ouderengeneeskunde en redacteur van DENKBEELD, is eerst nog meer onderzoek nodig.

Een dag idee�n en inspiratie opdoen

Theo Hazelhof — 2012-01-09T01:00:00Z

Theo Hazelhof, Frans Hoogeveen, Martin Smalbrugge, Carolien Smits
Op 7 oktober vond in De Eenhoorn te Amersfoort het congres ‘Praktisch aan de slag’ plaats, georganiseerd door Bohn Stafleu Van Loghum onder auspici�n van DENKBEELD en de Pasklaar Activiteitenkaarten. Jacomine de Lange, lector Transities in Zorg te Rotterdam, verzorgde de inleiding die de inhoud van de dag in een breder verband plaatste en de Vereniging voor Psychogeriatrie reikte in het kader van de nieuwe campagne ‘De kracht van het persoonlijke’ een aanmoedigingsprijs uit aan vijf mensen uit de zaal (meer hierover op de VPG-pagina in dit nummer). Maar de hoofdmoot van dit ‘doecongres’ waren de workshops, negen in getal, verdeeld over drie rondes. DENKBEELD licht er een viertal uit.

Vergeten buiten te komen?

Helga Haesendonck — 2012-01-09T01:00:00Z

Helga Haesendonck
In Leuven loopt een project om thuiswonende mensen met geheugenproblemen de kans te geven te blijven deelnemen aan sociaal-culturele activiteiten of dit opnieuw te gaan doen. Tijdens een huisbezoek stelt de maatschappelijk werkster samen met de persoon met dementie een programma samen van maximaal vijf activiteiten die zich in het Leuvense afspelen. Het kan gaan om zeer uiteenlopende bezigheden, een operavoorstelling, een wandeling in de kruidentuin, een sportactiviteit, bezoek aan een tentoonstelling, museum of bioscoop…Vroegere interesses of activiteiten zijn vaak bepalend bij de samenstelling van het programma. De kandidaten worden doorverwezen door allerlei instanties, zoals thuiszorgdiensten, centra voor geestelijke gezondheidszorg en ziekenfondsen. Het project ‘Vergeten buiten te komen’ is een initiatief van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW) en Stad Leuven en kreeg steun van de Koning Boudewijnstichting in het kader van de projectoproep ‘Dementievriendelijke gemeente’ (zie DENKBEELD, 2010/4).

Het RESPECT-zorgkader

Johan Abrahams — 2012-01-09T01:00:00Z

Johan Abrahams
Persoonsgerichte of belevingsgerichte zorg is het doel waarnaar veel zorgvoorzieningen heden ten dage streven. Maar kunnen zorgverleners met dat bestek wel aan de slag in de uiteenlopende situaties waarvoor zij zich gesteld zien? Het RESPECT-zorgkader biedt de benodigde tussenstappen om de weg naar belevingsgerichte zorg begaanbaarder te maken. Johan Abrahams legt uit wat het zorgkader inhoudt en verduidelijkt de methodiek aan de hand van een belangrijk zorgmoment: de maaltijd.

Campagne ‘De Kracht van het Persoonlijke’ krijgt een gezicht

Bob Verbraeck — 2012-01-09T01:00:00Z

Bob Verbraeck
Een belangrijk onderdeel van de campagne ‘De Kracht van het Persoonlijke’ zijn de zogeheten ‘inspiratiebijeenkomsten’ in zorginstellingen door heel het land. Sinds het begin van de campagne, begin oktober, zijn er al een aantal van dergelijke bijeenkomsten geweest. De VPG heeft een draaiboek gemaakt waarin beschreven staat welke activiteiten ondernomen worden om deze inspiratiebijeenkomsten succesvol te laten verlopen. Na een korte introductie is er ruim de tijd voor een theatervoorstelling die indringend verbeeldt hoe het is om met dementie te moeten leven. Tijdens de eerste twee bijeenkomsten kroop Thomas Borggrefe in de huid van de heer Meijer, een succesvol dirigent.

Zonder aanziens des persoons?

Han Diesfeldt — 2012-01-09T01:00:00Z

Han Diesfeldt
Bepaalde persoonlijkheidskenmerken hebben invloed op het risico om dementie te krijgen, zo blijkt uit recent onderzoek. Maar wie van nature een echte sloddervos is – zorgvuldigheid is een van de eigenschappen die de kans op dementie verkleinen – , hoeft zich niet direct zorgen te maken: ‘Het gaat in het onderzoek om gemiddelde verschillen en kansen. Voorspellingen over afzonderlijke personen kunnen er niet op worden gebaseerd.’

Om de kastanjeboom

2012-01-09T01:00:00Z

In Honderd jaar Eenzaamheid beschrijft de Zuid-Amerikaanse schrijver Gabriel Garcia Marquez een oude man die het uitsnikt dat zijn tijdmachine kapot is: vandaag is het maandag, ook al is het dinsdag. In zijn wanhoop verwoest hij zijn atelier en dreigt ook de rest van het huis met de grond gelijk te maken.